Piaf sterft, maar Suzan Seegers laat haar nog één keer leven

Er zijn van die stemmen die je niet zomaar hoort, maar meteen herkent. Nog voor de eerste woorden zijn gezongen, weet je wie er op het toneel staat. Dat geldt voor Edith Piaf, maar donderdagavond in het Scheldetheater in Terneuzen gebeurt iets bijzonders: het is niet Piaf die opnieuw tot leven komt, het is Suzan Seegers die haar opnieuw leven inblaast. En dat doet ze met zoveel overtuiging dat je na een paar minuten nauwelijks nog naar een actrice kijkt.

Hans Puik – 01/10/26 (Foto’s Annemieke van der Togt)

De musical Piaf begint waar het verhaal van de legendarische Franse chansonnière eindigt. Edith Piaf is dood. Alleen is ze daar zelf nog niet helemaal van overtuigd. Ze had zich haar laatste momenten anders voorgesteld: in Parijs, met een priester aan haar bed. Niet ergens ver van haar geliefde stad. Haar man Theo Sarapo heeft daarom een opmerkelijke oplossing bedacht. Hij laat haar per ambulance naar Parijs brengen en vertelt de chauffeur dat Edith slaapt.

Tijdens die lange reis ontmoet Piaf vier merkwaardige metgezellen: de Engel, de Duivel, de Dwaas en de Dood. Het zijn geen gewone reisgenoten, maar figuren die haar confronteren met haar eigen verleden. Stuk voor stuk brengen ze herinneringen terug. Liefde, verlies, succes, verslaving, vriendschap en de onverzadigbare behoefte om gezien en gehoord te worden.

Het is een slimme vondst van schrijver Allard Blom. Een traditioneel levensverhaal over Piaf had gemakkelijk kunnen verzanden in een opeenvolging van bekende feiten en bekende liedjes. Hier wordt het verleden telkens vanuit een ander perspectief binnengebracht. De vier personages functioneren bovendien als een soort spiegel voor Piaf zelf. De reis naar Parijs wordt daardoor vooral een reis naar binnen.

Regisseur Martin Michel kiest daarbij nadrukkelijk niet voor een grootse musical vol decorwisselingen en spektakel. Het toneel blijft overzichtelijk en de voorstelling draait om de acteurs en de muziek. Juist daardoor ontstaat er ruimte voor de persoon achter de legende.

En in het midden daarvan staat Suzan Seegers. Dat zij in 2024 een Musical Award kreeg voor deze rol, is tijdens de voorstelling geen feit dat je je hoeft te herinneren. Je begrijpt het vanzelf. Seegers probeert Piaf namelijk niet simpelweg na te doen. Ze neemt haar houding, haar kwetsbaarheid en haar grilligheid mee het toneel op. Haar lichaam lijkt voortdurend in gevecht met zichzelf. De schouders hangen, de knieën zijn onzeker, het kleine lichaam lijkt soms nauwelijks in staat om overeind te blijven. En dan klinkt die stem.

Daar zit de grootste kracht van deze voorstelling. Seegers kan in één scène bijna kinderlijke onzekerheid laten zien en een moment later de zaal volledig naar zich toe trekken met een stem die groot genoeg lijkt voor een concertzaal. Ze schakelt moeiteloos tussen breekbaarheid en felheid. Piaf is bij haar niet alleen de tragische vrouw uit de geschiedenisboeken, maar ook een lastige, grappige, eigenzinnige en soms ronduit ongemakkelijke persoonlijkheid. Dat maakt haar menselijk.

De muziek is daarbij geen illustratie van het verhaal, maar het hart ervan. Natuurlijk komen La Vie En Rose, Non, Je ne regrette rien, Milord en Padam voorbij. Het gevaar van zulke wereldberoemde nummers is dat ze gemakkelijk museumstukken worden: liedjes die je kent, waar je even naar luistert en vervolgens op wacht tot het volgende verhaal begint. Dat gebeurt hier niet.

De chansons zijn onderdeel van Piafs herinneringen. Ze krijgen daardoor telkens een andere lading. Soms klinkt een lied als een overwinning, soms als een bekentenis. En juist omdat de voorstelling niet probeert ieder nummer tot een groot showmoment op te blazen, komen de emoties des te harder binnen. De live muziek en de meerstemmigheid geven de nummers bovendien een intieme kwaliteit. 

De vier medespelers verdienen daarbij nadrukkelijk aandacht. Julia Berendse, Job Bovelander, David van den Tempel en Hein Gerrits zijn niet alleen de Engel, Duivel, Dood en Dwaas. Ze stappen voortdurend in andere rollen uit Piafs leven en verdwijnen daarna weer terug in hun oorspronkelijke gedaante. Dat vraagt om een enorme souplesse en die is er. Ze houden de voorstelling in beweging en zorgen er bovendien voor dat het zware levensverhaal niet voortdurend loodzwaar wordt.

Want Piaf is beslist geen twee uur durende klaagzang. Er is ruimte voor humor. Soms zelfs op momenten waarop je die nauwelijks verwacht. Dat is belangrijk, want juist daardoor worden de tragische scènes geloofwaardiger. Een mens bestaat immers nooit uitsluitend uit verdriet. Ook Piaf niet. Achter haar ellende zit een vrouw die wilde lachen, liefhebben, optreden, winnen en bovenal gehoord worden.

Misschien is dat uiteindelijk waar deze voorstelling het meest over gaat. Niet over de dood van Edith Piaf, maar over de vraag wat er overblijft wanneer iemand er niet meer is.

Piaf wil tijdens haar laatste reis weten wat ze heeft achtergelaten. De vier figuren houden haar een spiegel voor. En langzaam verandert de vraag. Niet langer: wat heb ik bereikt? maar: wat heb ik voor anderen betekend?

Dat geeft de voorstelling een verrassend universeel slot. Want hoewel Piaf een uitzonderlijk leven leidde, is de vraag die haar achtervolgt helemaal niet uitzonderlijk. Wat blijft er van ons over? In verhalen, in herinneringen, in mensen die we hebben geraakt?
In Terneuzen wordt die vraag niet met grote woorden beantwoord. De voorstelling vertrouwt op de muziek, op het spel en op het gezicht van Seegers. En misschien is dat precies de juiste keuze. Piaf had uiteindelijk ook niet veel nodig om een zaal stil te krijgen. Alleen een podium en die stem.

Wanneer de laatste beelden zich aandienen, voelt het alsof de lange reis inderdaad bijna voorbij is. We zijn terug bij het begin, maar hebben Piaf inmiddels beter leren kennen. Niet als icoon, maar als mens.

En als Seegers haar laatste chanson inzet, is het niet alleen de stem van de legendarische Franse zangeres die je hoort. Het is ook de stem van een actrice die haar rol volledig heeft doorgrond.

De kleine mus is terug. En hoewel ze uiteindelijk opnieuw moet sterven, voelt het deze avond vooral alsof Suzan Seegers haar nog één keer een prachtig leven heeft gegeven.