Recensie: Stukje nostalgie, het echt Antwaarps theater is helemaal terug

Jarenlang was het Echt Antwaarps Theater een begrip tot ver buiten Antwerpen. Een tijdje verdween het van de radar, maar inmiddels is het helemaal terug. Op een avond dat heel België in de ban was van de Rode Duivels, ging het komische stuk ‘Mijne gebuur heeft het zuur’ in première in Theater Elckerlyc in Antwerpen.

Hans Puik 10-07-2006

Vooraf in de foyer hoor ik mensen herinneringen ophalen aan de gloriedagen van het echt Antwaarps theater. Sommigen vertellen elkaar hoe ze jarenlang geen productie van Ruud De Ridder en Nicole Laurent hebben gemist. Nog voor het doek opengaat, besef ik dat deze première niet alleen moet opboksen tegen de verwachtingen (en vergelijkingen t.o.v. vroeger) van het publiek, maar ook tegen een nationale voetbalgekte. Op het moment dat in Theater Elckerlyc de voorstelling richting pauze gaat, wordt elders de kwartfinale van het WK voetbal tussen België en Spanje afgetrapt. Toch merk ik daar in de zaal verrassend weinig van. Natuurlijk hoor ik hier en daar nog een laatste opmerking over de opstelling van de Rode Duivels of de voorspellingen voor de wedstrijd, maar zodra de voorstelling begint, verdwijnt het voetbal naar de achtergrond.

Dat zegt eigenlijk alles over de aantrekkingskracht van deze avond. Ondanks een sportevenement van formaat heeft het echt Antwaarps theater toch aardig wat publiek op de been gebracht. De aanwezigen kiezen bewust voor een avond met iconen Ruud De Ridder en Nicole Laurent.
Vanaf de eerste scène merk ik dat de typische ingrediënten nog altijd perfect werken. Het sappige Antwerpse dialect, de volkse humor en de herkenbare personages zorgen onmiddellijk voor een gezellige sfeer. 

Het verhaal draait rond Gust en Edith, die nog steeds worstelen met het overlijden van Harry, de buurman én schoonzoon des huizes. Vooral Gust kan zijn beste vriend maar niet loslaten en praat dagelijks met diens foto. Dat uitgangspunt levert niet alleen grappige situaties op, maar geeft het stuk ook onverwacht een emotionele onderlaag. Achter de humor schuilt een verhaal over gemis, afscheid nemen en opnieuw leren vooruitkijken.
Wanneer dochter Nadine onverwacht terugkeert met haar nieuwe vriend Julien, begint de komische rollercoaster pas echt. De botsing tussen verleden en toekomst zorgt voor een eindeloze stroom misverstanden, absurde situaties en spitsvondige dialogen. Het is duidelijk dat dit gezelschap het publiek nog altijd perfect aanvoelt.

Ruud De Ridder zet opnieuw een Gust neer zoals alleen hij dat kan. Zijn timing blijft indrukwekkend. Met kleine blikken, subtiele stiltes en perfect geplaatste oneliners weet hij telkens opnieuw de lach op zijn hand te krijgen. Toch toont hij ook de kwetsbaarheid van zijn personage, waardoor Gust meer wordt dan alleen de komische spil van het verhaal.
Nicole Laurent vormt opnieuw een uitstekend duo met De Ridder. Edith probeert met veel gezond verstand de rust te bewaren tussen alle chaos, maar wordt zelf voortdurend meegesleurd in de bizarre gebeurtenissen. Laurent speelt haar rol met zichtbaar plezier en een heerlijke naturel.
Anke De Ridder brengt Nadine overtuigend tot leven. Haar personage balanceert voortdurend tussen begrip voor haar vader en het verlangen om haar eigen leven opnieuw op te bouwen. Ze zorgt voor een frisse dynamiek binnen de voorstelling en weet zowel de emotionele als de komische momenten geloofwaardig neer te zetten.
Ook Dirk Lavrysen maakt indruk als Julien. Hij brengt precies de juiste dosis charme én onhandigheid mee, waardoor hij regelmatig het mikpunt wordt van Gusts scherpe opmerkingen. Zijn spel voelt natuurlijk aan en zijn komische timing sluit mooi aan bij de rest.
Maarten Bosmans  vervolledigt de cast met zichtbaar vakmanschap. Hij weet elk moment waarop hij verschijnt extra kleur te geven (niet letterlijk). Hij speelt de 'geest' van Harry, en personage dat alleen door Gust gezien wordt. 

De woonkamer waarin het verhaal zich afspeelt oogt gezellig en herkenbaar. Alles ademt de sfeer van een doorsnee Antwerpse woning. Daardoor krijgen de personages alle ruimte om de komische situaties volledig uit te spelen zonder dat het decor de aandacht opeist. Elke scène vloeit logisch over in de volgende en de timing van de grappen zit bijzonder strak. Toch wordt er voldoende ruimte gelaten voor enkele ontroerende momenten, waardoor de voorstelling meer wordt dan een opeenvolging van komische scènes.

De voorstelling combineert humor, warmte en herkenbaarheid op een manier die nog altijd bijzonder doeltreffend werkt. Oude fans krijgen precies waar ze op hoopten, terwijl nieuwe generaties kennismaken met een traditie die absoluut een plaats verdient in het Vlaamse theaterlandschap. De bedoeling is dat de komende jaren het Echt Antwaarps Theater weer een vaste waarde zal worden in de theaters, met Theater Elckerlyc als thuisbasis. Ruud de Ridder schreef zo'n 150 stukken, en het plan is om de komende jaren de topstukken uit die lijst opnieuw te gaan spelen. Veelal met nieuwe casts, waardoor ook een jongere generatie de kans zal krijgen in producties mee te doen. 

Er is goed nieuws voor de fans: op de dag van de première is ook de ticketverkoop gestart voor de volgende zomerproductie van het Echt Antwaarps Theater. In de zomer van 2027 keert het iconische' Mijne schoonzoon is nen Hollander' terug naar de planken, van vrijdag 9 tot en met zondag 25 juli 2027 (Tickets via www.elckerlyc.be).

Conclusie
Ik verliet Theater Elckerlyc met een brede glimlach. Mijne gebuur heeft het zuur is een geslaagde herbewerking van een klassieker, gebracht door een cast die zichtbaar plezier beleeft aan het spelen. De voorstelling laat het publiek onbezorgd lachen, raakt af en toe een gevoelige snaar en bewijst bovenal dat het echt Antwaarps theater springlevend is. We zullen de komende jaren moeten afwachten of er weer een nieuw publiek aangeboord kan worden, maar dat de fans van vroeger terug gaan keren in het theater, lijkt geen twijfel. 

De voorstelling is nog te zien t/m zondag 26 juli en tickets zijn te bestellen via: https://www.elckerlyc.be/programma/mijne-gebuur-heeft-het-zuur-het-echt-antwaarps-theater-op-zijn-best