Repertoire blijft voortdurend in beweging tijdens tournee Stef Bos; het publiek kiest de nummers

In zijn jaarlijkse voorstelling Bloemlezing staat Stef Bos helemaal alleen op het podium. Geen band, geen decor dat om aandacht vraagt, geen strak geregisseerde show. Alleen de piano, zijn gitaar en die warme, licht doorleefde stem. Het concept is inmiddels vertrouwd: Bos reist door zijn omvangrijke repertoire en laat het publiek vooraf verzoeknummers indienen. Daardoor is geen programma hetzelfde, ook zondagmiddag in Schouwburg Middelburg voltrok zich een unieke voorstelling.

Hans Puik – 11/10/26

Zondag in Zeeland. Het zou zomaar kunnen dat die zin ooit een titel wordt van een nummer van Stef Bos. Al improviserend speelt hij tijdens deze middag in Middelburg de eerste zinnen van deze potentiële nieuwe song. 'Zo ontstaan liedjes bij mij het vaakste', zegt hij vanaf het podium. Daarmee doelt hij op het spontane, of het feit dat hij ze baseert om dingen die hij meemaakt, mensen die hij tegenkomt of alles wat hij rondom zich ziet. 

Iedere avond of middag iets unieks doen. Dat klinkt eenvoudig, maar juist daarin schuilt de moeilijkheid. Een artiest die al meer dan 35 jaar liedjes schrijft, kan gemakkelijk gevangen raken in zijn eigen verleden. Bos doet dat niet. Hij kijkt voortdurend terug én vooruit.
Een nummer uit de beginjaren kan zomaar worden gevolgd door een lied dat nog maar net op papier staat. Tussen de liedjes door vertelt hij waar ze vandaan komen, over ontmoetingen, reizen, ouder worden en de kleine observaties die uiteindelijk de basis vormen voor een nieuw nummer. Daardoor voelt de voorstelling niet als een greatest-hitsprogramma, maar als een gesprek met iemand die zijn leven in liedjes heeft opgeslagen.

Hij opent met Door de Wind. Daarna volgt Samen staan wij Sterk. Ik heb je Lief is de derde song. 'Hoe lang ga ik het volhouden niets te zeggen tussen de nummers door, als notoire babbelaar?', zegt hij dan. 'Het record is gebroken, precies drie liedjes'. Daarna volgen de verhalen, bijvoorbeeld over de wijze lessen van zijn vader. 'Volg niet altijd de aangegeven richting, maar durf te verdwalen of een zijpad te nemen', is de strekking daarvan, verwijzend naar een rit van de 16-jarige Stef met zijn 'papa' naar Zwitserland.

En natuurlijk zijn er de bekende nummers. Liedjes die een groot deel van het publiek al tientallen jaren kent. Toch is het opvallend hoe weinig Bos nodig heeft om ze opnieuw betekenis te geven. Hij hoeft ze niet groter te maken dan ze zijn. Soms doet hij juist een stap terug, vertraagt het tempo en laat de tekst het werk doen. Of, zoals bij bekende hits als Papa en Is dit nu later, maakt hij varianten op zijn bestaande songteksten. 'Misschien kom ik je ooit weer tegen', daarmee eindigt hij bijvoorbeeld zijn bekendste nummer.

Daarin onderscheidt Bos zich. Zijn liedjes zijn nooit alleen maar melodieën met een aardige tekst. Het zijn kleine verhalen, waarin woorden minstens zo belangrijk zijn als muziek. Dat wordt ook door de opzet van Bloemlezing benadrukt: oudere nummers krijgen opnieuw een plek naast nieuw materiaal, waardoor het repertoire voortdurend in beweging blijft.
Het mooiste aan deze middag is misschien wel dat Bos niet probeert voortdurend te imponeren. Hij heeft daar ook niets meer te bewijzen. Wanneer hij achter de piano plaatsneemt en begint te zingen, ontstaat er vanzelf aandacht. Zelfs in een grote zaal blijft het gevoel bestaan dat hij voor een veel kleiner gezelschap staat te spelen.

De verhalen tussen de nummers zijn minstens zo belangrijk. Bos kan uitgebreid uitweiden, maar juist die omwegen geven inzicht in de manier waarop zijn liedjes ontstaan. Een toevallige ontmoeting of een simpele gedachte kan ineens uitgroeien tot een beschouwing over het leven. Soms filosofisch, soms met een glimlach, maar vrijwel altijd herkenbaar.
Dat maakt Bloemlezing ook tot meer dan een concert. Het is een voorstelling over tijd. Over wat er verandert en wat hetzelfde blijft. Over ouder worden zonder voortdurend terug te kijken. En over de merkwaardige kracht van muziek: één paar akkoorden kan je zomaar terugbrengen naar een andere periode in je leven.

De titel Bloemlezing is daarom treffend. Bos plukt uit zijn eigen oeuvre, maar zet de bloemen niet simpelweg opnieuw in dezelfde vaas. Hij schikt ze iedere avond of middag anders. Het publiek bepaalt gedeeltelijk mee welke bloemen op tafel komen en Bos zorgt voor de samenhang. Het publiek krijgt geen keurig afgewerkt programma voorgeschoteld, maar een middag waarop Bos zichtbaar zelf ook nieuwsgierig is naar waar de reis eindigt. En uiteindelijk komt het precies daar uit waar je bij Stef Bos wilt zijn: bij de taal.

Bij woorden die even blijven hangen. Bij een melodie die je dacht te kennen en die opeens toch weer iets anders vertelt. En bij een artiest die na al die jaren nog altijd de nieuwsgierigheid heeft om zijn eigen liedjes opnieuw te bekijken.
Stef Bos bewijst in Middelburg dat een bloemlezing uit een rijk repertoire helemaal niet stoffig hoeft te worden. Integendeel. In zijn handen blijven de oude liedjes leven en krijgen ook de nieuwe nummers de ruimte om te groeien.
Een rustige, warme en soms ontroerende zondagmiddag, waarbij vooral opvalt hoeveel zeggingskracht er kan zitten in eenvoud.